Kỷ niệm 60 năm Ngày truyền thống Nhà máy A34 (15-2-1966 / 15-2-2026)
Tự hào 60 năm xây dựng và phát triển
Cách đây tròn 60 năm, trước yêu cầu cấp bách của nhiệm vụ sửa chữa, bảo đảm trang bị kỹ thuật cho các lực lượng Pháo Phòng không trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, ngày 7-8-1953, Bộ Quốc phòng đã ban hành Quyết định thành lập Trạm sửa chữa trực thuộc Tiểu ban Quân giới Trung đoàn Cao xạ 367. Từ hạt nhân ban đầu ấy, Trạm sửa chữa từng bước phát triển thành Trạm sửa chữa thuộc Ban Quân giới Đại đoàn 367, đánh dấu sự ra đời của một trong những tổ chức kỹ thuật đầu tiên của lực lượng Pháo Phòng không. Chính từ nền móng lịch sử đó, đơn vị đã không ngừng lớn mạnh, trở thành đơn vị tiền thân của Xí nghiệp A34 trước đây và Nhà máy A34 ngày nay.
Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng, phát triển lực lượng của Quân chủng, ngày 15-2-1966, Bộ Quốc phòng ra Quyết định thành lập Xưởng sửa chữa Pháo cao xạ thuộc Cục Hậu cần PK-KQ, lấy phiên hiệu là A34. Nhiệm vụ của Xưởng là sửa chữa vũ khí trang bị kỹ thuật (VKTBKT) Phòng không tầm thấp, xe - máy đặc chủng, sản xuất oxy, nitơ, vật tư, phụ tùng, bảo đảm kỹ thuật cho các đơn vị trong Quân chủng và lực lượng Phòng không toàn quân làm nhiệm vụ huấn luyện, SSCĐ và chiến đấu. Sau một tháng thành lập, Xưởng đã cử một tổ đi sửa chữa cơ động tại Tuyên Quang và Thái Nguyên cho 2 đơn vị Pháo cao xạ 37mm là Trung đoàn 274 và Trung đoàn 275, góp phần vào việc bắn rơi tại chỗ 1 máy bay trinh sát RB-66 của Mỹ vào ngày 29-4-1966. Đây là chiếc máy bay thứ 1.000 bị bắn rơi trên bầu trời Miền Bắc.

Ban Giám đốc Nhà máy A34 kiểm tra công tác sửa chữa khí tài tại Phân xưởng 3.
Đầu năm 1967, đế quốc Mỹ mở rộng đánh phá Miền Bắc, làm cho VKTBKT Phòng không hư hỏng nhiều. Chấp hành mệnh lệnh của trên, tháng 4-1968, Xưởng A34 trực tiếp tổ chức một xưởng tiền phương mang phiên hiệu A50 gồm 100 cán bộ, chiến sĩ ngày đêm bám sát đơn vị từ TP Vinh, đến ngã ba Đồng Lộc, ngã ba Giang Sơn, trực tiếp sửa chữa VKTBKT cho các đơn vị. Để đáp ứng kịp thời vũ khí, trang bị cho chiến trường, Xưởng đã nghiên cứu cải tiến Pháo cao xạ có thể mang vác được như Súng máy Phòng không 14,5mm; đồng thời cùng Phòng Quân giới nghiên cứu lắp ráp thành công, đưa Pháo Cao xạ 37mm lên xe xích, Pháo Cao xạ 57mm lên xe T-54, pháo 23mm lên xe bọc thép...
Với thành tích xuất sắc đó, ngày 22-6-1972, Xưởng A34 vinh dự được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Chiến công Hạng Nhì; Phân xưởng sửa chữa Pháo được tặng Huân chương Chiến công Hạng Ba. Những ngày cuối năm 1972, đế quốc Mỹ sử dụng máy bay B-52 đánh phá vào Hà Nội và Hải Phòng; cán bộ, công nhân viên của Xưởng đã cơ động tiếp tục bảo đảm VKTBKT phục vụ chiến đấu, góp phần vào chiến công chung của quân và dân ta, làm nên Chiến thắng “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không”.

Kĩ sư, công nhân viên Phân xưởng 1 sửa chữa pháo tự hành Phòng không Zsu-23.
Trong giai đoạn 1975 - 1999, trải qua nhiều lần tách, nhập trong tổ chức Quân chủng, dù trực thuộc Cục Hậu cần hay Cục Kỹ thuật, cán bộ, nhân viên, chiến sĩ Xưởng A34 vẫn một lòng bền bỉ, vượt qua mọi khó khăn, không ngừng nỗ lực phấn đấu và luôn hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao. Thực hiện chủ trương sắp xếp, điều chỉnh lại lực lượng trong Quân đội; ngày 10-8-2001, Nhà máy A36 và Xưởng A34 được sáp nhập thành Nhà máy A34; đồng thời lấy ngày 15-2-1966 là Ngày truyền thống của Nhà máy. Những ngày đầu sau hợp nhất, cán bộ, công nhân viên Nhà máy đã nêu cao tinh thần trách nhiệm, khắc phục mọi khó khăn, đoàn kết thống nhất, phấn đấu vươn lên xây dựng Nhà máy ngày càng phát triển. Không chỉ bảo đảm sửa chữa kịp thời VKTBKT cho các đơn vị, nâng cao chất lượng sản phẩm; Nhà máy còn chú trọng, huấn luyện, bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ, công nhân viên làm chủ trang bị kỹ thuật hiện đại. Đặc biệt, Nhà máy đã tập trung khai thác VKTBKT, bổ sung hoàn thiện tài liệu công nghệ, đầu tư thiết bị, nâng cấp các dây chuyền sửa chữa VKKT, xe - máy đặc chủng; góp phần hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị được giao.
Từ năm 2006 đến nay, Nhà máy đã trở thành đơn vị sửa chữa VKTBKT với trang thiết bị tương đối hiện đại, công nghệ tiên tiến, đội ngũ cán bộ, công nhân viên có trình độ bậc cao ngày càng nhiều. Phong trào “Phát huy sáng kiến cải tiến kỹ thuật” đi vào chiều sâu, được áp dụng hiệu quả vào sản xuất sửa chữa, phục hồi VKTBKT, làm lợi cho Nhà máy hàng tỷ đồng; trong đó có nhiều đề tài được giải thưởng cấp Bộ Quốc phòng và Quân chủng. Với những đóng góp quan trọng, Nhà máy đã vinh dự được Đảng và Nhà nước tặng thưởng 4 Huân chương Chiến công cùng nhiều phần thưởng cao quý khác.
Trước yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp xây dựng Quân đội, năm 2021, Nhà máy được điều chuyển về trực thuộc Quân chủng, đồng thời được quan tâm đầu tư đồng bộ, mua sắm trang thiết bị mới, nâng cấp các dây chuyền sản xuất, sửa chữa hiện đại. Cùng với đó, Nhà máy tập trung xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao, làm chủ nhiều công nghệ mới, từng bước sản xuất được nhiều loại vật tư kỹ thuật, đáp ứng hiệu quả nhiệm vụ sản xuất, sửa chữa trang bị, qua đó giảm dần sự phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu từ nước ngoài. Nhà máy đã nghiên cứu làm chủ công nghệ sửa chữa cPPK 37mm-2N bán tự động; sửa chữa, cải tiến cPPK 57mm có khí tài; tổ hợp Pháo phòng không tự hành Zsu-23-4... Phối hợp chặt chẽ với Tổng công ty Công nghiệp công nghệ cao Viettel cải tiến cPPK57mm; phối hợp với Viện tự động hóa quân sự cải tiến, hiện đại hóa cPPK37mm-2N tự động. Đồng thời, Nhà máy đã nghiên cứu sản xuất mới các loại Moóc điều hòa không khí ĐH41-4000-M1, Moóc điện MĐ34-M2-400 đưa vào sử dụng tại các đơn vị không quân. Bên cạnh đó, công tác xây dựng chính quy, quản lý rèn luyện kỷ luật có nhiều chuyển biến tiến bộ; tình hình chính trị, tư tưởng toàn Nhà máy ổn định, an toàn tuyệt đối; đời sống vật chất, tinh thần của cán bộ, công nhân và viên chức quốc phòng được nâng lên; nền nếp hoạt động CTĐ, CTCT nhiều chuyển biến tiến bộ.
Những kết quả đạt được trong thời gian qua đã khẳng định sự nỗ lực, đoàn kết và tinh thần trách nhiệm cao của toàn thể cán bộ, đảng viên, công nhân viên Nhà máy A34. Nhiều năm liền, Đảng bộ Nhà máy hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ và đạt danh hiệu “Đơn vị Quyết thắng”. Năm 2025, Nhà máy đã vinh dự được Chủ tịch nước trao tặng Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhất, Quân chủng PK-KQ tặng cờ thi đua, Đảng bộ Nhà máy hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.
Đại tá PHẠM MINH CHƯƠNG - Chính ủy Nhà máy A34