Viết tiếp bản hùng ca Đoàn Hồng Lĩnh anh hùng

Sau chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ năm 1954, cách mạng nước ta bước vào giai đoạn mới: Miền Bắc hoàn toàn giải phóng, Miền Nam vẫn còn dưới ách thống trị của đế quốc Mỹ và tay sai. Trước yêu cầu bảo vệ vững chắc Miền Bắc - hậu phương lớn của cả nước, đặc biệt là khu vực Miền Trung, ngày 25-4-1959, Bộ Quốc phòng ký Quyết định số 410/NĐ thành lập Trung đoàn Pháo Phòng không 280, với nhiệm vụ triển khai lực lượng trực ban sẵn sàng chiến đấu, bảo vệ TP Vinh (Nghệ An), đồng thời sẵn sàng thực hiện mọi nhiệm vụ được giao.

Đại tá Nguyễn Ngọc Bảo - Phó Chủ nhiệm Chính trị Quân chủng PK-KQ kiểm tra sổ sách công tác Đảng, công tác chính trị tại Đại đội 73, Trung đoàn 280.

Ngày 10-9-1959, tại Sân bay Tông (Tùng Thiện, Sơn Tây), Lễ thành lập Trung đoàn được tổ chức trang trọng. Đồng chí Đoàn Phụng - Chính ủy Bộ Tư lệnh Phòng không thay mặt cấp trên công bố Quyết định thành lập và giao nhiệm vụ cho đơn vị. Những ngày đầu, Trung đoàn được biên chế gồm 3 đại đội pháo 90mm, 1 đại đội chỉ huy cùng 3 cơ quan: Tham mưu, Chính trị, Hậu cần. Thủ trưởng Trung đoàn thời kỳ đầu có đồng chí Hoàng Văn Ngữ - Chính ủy và đồng chí Lê Huy Vinh - Tham mưu trưởng, quyền Trung đoàn trưởng. Ngay sau khi thành lập, đơn vị nhanh chóng ổn định tổ chức, tích cực huấn luyện; chỉ sau 3 tháng, các đại đội đã hoàn thành bắn đạn thật, tiêu diệt mục tiêu, khẳng định bước trưởng thành vững chắc.

Thực hiện mệnh lệnh của Bộ Tư lệnh Phòng không, Trung đoàn tổ chức hành quân cơ động vào bảo vệ TP Vinh. Sau hơn một tháng vượt qua nhiều khó khăn, gian khổ, toàn đơn vị đã đến nơi an toàn tuyệt đối về người và vũ khí trang bị. Đây là cuộc hành quân cơ giới đường dài đầu tiên của Trung đoàn, đồng thời cũng là cuộc hành quân tiêu biểu của Bộ đội Phòng không Việt Nam sau hòa bình ở Miền Bắc, với sự kết hợp linh hoạt giữa đường bộ, đường thủy và đường sắt. Từ đó, Trung đoàn Pháo phòng không 280 vinh dự mang tên: Đoàn Pháo cao xạ Hồng Lĩnh.

Trung tá Lê Quý Tiền - Phó Chính ủy Trung đoàn 280 động viên cán bộ, chiến sĩ Đại đội 73 trên bãi tập.

Chỉ sau hơn 4 tháng thành lập, Trung đoàn đã bước vào thực hiện nhiệm vụ trực ban sẵn sàng chiến đấu. Đơn vị được bổ sung, phát triển thành trung đoàn hỗn hợp với các lực lượng Pháo 90mm, 57mm và súng máy 14,5mm. Trong điều kiện còn nhiều khó khăn, cán bộ, chiến sĩ vừa khẩn trương củng cố, hiệu chỉnh khí tài, vừa huấn luyện, xây dựng công sự trận địa. Qua diễn tập và bắn đạn thật, Trung đoàn từng bước nâng cao trình độ, đủ khả năng đánh địch trong các tình huống tập kích đường không quy mô vừa và nhỏ.

Ngày 5-8-1964, khi đế quốc Mỹ mở cuộc tiến công bằng không quân đánh phá Miền Bắc, Trung đoàn đã cùng quân dân TP Vinh chiến đấu dũng cảm, bắn rơi 3 máy bay địch, lập nên chiến công ngay trận đầu ra quân. Chiến thắng này không chỉ góp phần vào thắng lợi chung của quân dân Miền Bắc mà còn đặt nền móng cho truyền thống “ra quân đánh thắng” của Bộ đội Pháo cao xạ Việt Nam.

Tiếp đó, trong những năm 1965-1968, trên mặt trận bảo vệ giao thông, cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn luôn có mặt ở những “tọa độ lửa” ác liệt nhất. Những địa danh như Xuân Sơn, Khe Tang, Khe Núng, Phà Gianh, Long Đại, La Trọng, Khe Nét… đã ghi dấu những trận đánh kiên cường, những hy sinh gian khổ và những chiến công oanh liệt. Trung đoàn trở thành một trong những đơn vị bắn rơi nhiều máy bay Mỹ nhất của Quân chủng Phòng không-Không quân, đồng thời tích lũy nhiều kinh nghiệm quý về nghệ thuật tác chiến Phòng không.

Đại đội 71, Trung đoàn 280 huấn luyện hiệp đồng kíp chiến đấu.

Giai đoạn 1969-1971, Trung đoàn tiếp tục chiến đấu bảo vệ tuyến vận tải chiến lược Trường Sơn và hậu phương chiến dịch. Cuối tháng 7-1971, trong đội hình Sư đoàn 367, đơn vị cơ động vào phía Nam phà Long Đại, vừa triển khai sẵn sàng chiến đấu, vừa huấn luyện tác chiến trong đội hình binh chủng hợp thành.

Trong chiến dịch Trị - Thiên năm 1972, Trung đoàn lập nhiều chiến công xuất sắc: bắn rơi 74 máy bay địch, đồng thời tiêu diệt gần 200 tên địch trên mặt đất, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Mùa Xuân 1975, trong đội hình Sư đoàn Phòng không 367, Trung đoàn hành quân thần tốc tham gia giải phóng Miền Nam. Ngày 26-4-1975, đơn vị bắn rơi máy bay HU-1A tại Ngầm Bầu (Sông Bé), bảo vệ an toàn đội hình tiến công, góp phần vào thắng lợi lịch sử của dân tộc.

Trong suốt quá trình chiến đấu, Trung đoàn đã tham gia 11.089 trận, bắn rơi 307 máy bay địch (64 chiếc rơi tại chỗ), bắt sống nhiều giặc lái, hoàn thành xuất sắc cả ba nhiệm vụ chiến lược: bảo vệ yếu địa, bảo vệ giao thông vận chuyển và chiến đấu trong đội hình binh chủng hợp thành. Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, ngày 18-6-1969, Trung đoàn vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và là một trong những đơn vị được tuyên dương sớm nhất của các trung đoàn Pháo Phòng không trong Quân chủng.

Viết tiếp chiến công trong tình hình mới

Sau ngày đất nước thống nhất, tháng 7-1977, Trung đoàn cơ động ra Bắc, biên chế trong đội hình Sư đoàn Phòng không 361, làm nhiệm vụ bảo vệ bầu trời phía Đông - Đông Nam Thủ đô Hà Nội. Phát huy truyền thống anh hùng, cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn luôn giữ vững bản lĩnh chính trị, duy trì nghiêm chế độ trực ban sẵn sàng chiến đấu, chủ động khắc phục khó khăn, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ. 100% phân đội trực ban đều hoàn thành nhiệm vụ; nhiều năm liền đơn vị đạt huấn luyện giỏi, hội thi, hội thao đạt thành tích cao; các đợt diễn tập bắn đạn thật đều tiêu diệt mục tiêu, bảo đảm an toàn tuyệt đối.

Bước vào giai đoạn mới, nhiệm vụ bảo vệ bầu trời Tổ quốc đặt ra yêu cầu ngày càng cao, đòi hỏi Trung đoàn Pháo phòng không 280 tiếp tục phát huy truyền thống anh hùng, không ngừng nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu. Quán triệt sâu sắc nhiệm vụ chính trị được giao, cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn tập trung đổi mới nội dung, phương pháp huấn luyện, lấy thực chất, vững chắc làm mục tiêu, sát với phương án, đối tượng tác chiến; chú trọng huấn luyện đồng bộ, chuyên sâu, làm chủ vũ khí, trang bị kỹ thuật hiện có.

Đại đội 73, Trung đoàn 280 luyện tập chuyển trạng thái sẵn sàng chiến đấu.

Cùng với đó, Trung đoàn duy trì nghiêm nền nếp, chế độ trực ban sẵn sàng chiến đấu; quản lý chặt chẽ vùng trời, kịp thời phát hiện, xử lý chính xác các tình huống, không để bị động, bất ngờ. Công tác xây dựng chính quy, rèn luyện kỷ luật được đẩy mạnh, tạo chuyển biến vững chắc về ý thức chấp hành pháp luật Nhà nước, kỷ luật Quân đội của mỗi quân nhân, góp phần xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”.

Hoạt động công tác Đảng, công tác chính trị được Trung đoàn triển khai toàn diện, đồng bộ, bám sát nhiệm vụ chính trị và thực tiễn đơn vị. Nội dung, hình thức giáo dục chính trị không ngừng được đổi mới, chú trọng nâng cao bản lĩnh, ý chí, tinh thần trách nhiệm cho cán bộ, chiến sĩ; kịp thời định hướng tư tưởng, giữ vững trận địa chính trị nội bộ. Công tác xây dựng Đảng được tăng cường, năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các tổ chức đảng ngày càng được nâng cao; đội ngũ cán bộ, đảng viên phát huy tốt vai trò tiền phong, gương mẫu. Phát huy vai trò xung kích của tuổi trẻ, các tổ chức quần chúng trong Trung đoàn đẩy mạnh phong trào thi đua, nghiên cứu sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, ứng dụng hiệu quả vào thực tiễn huấn luyện và sẵn sàng chiến đấu. Nhiều mô hình hay, cách làm sáng tạo được triển khai, góp phần nâng cao chất lượng thực hiện nhiệm vụ, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của chiến tranh hiện đại.

Cùng với đó, công tác bảo đảm hậu cần, kỹ thuật, tài chính được triển khai đồng bộ, đúng hướng, bám sát nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu. Đơn vị chủ động bảo đảm đầy đủ, kịp thời vật chất hậu cần; nâng cao chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc sức khỏe bộ đội; quản lý, khai thác, sử dụng hiệu quả vũ khí, trang bị kỹ thuật, giữ tốt, dùng bền, an toàn, tiết kiệm. Công tác tài chính được thực hiện chặt chẽ, đúng nguyên tắc, phục vụ hiệu quả các nhiệm vụ thường xuyên và đột xuất.

Trung đoàn 280 tổ chức Liên hoan Nghệ thuật quần chúng năm 2023.

Công tác xây dựng môi trường văn hóa trong đơn vị cũng được quan tâm đẩy mạnh, góp phần hình thành nếp sống chính quy, kỷ luật, lành mạnh. Đời sống vật chất, tinh thần của cán bộ, chiến sĩ từng bước được cải thiện, tạo nền tảng vững chắc để Trung đoàn hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao.

Trải qua 67 năm xây dựng, chiến đấu, chiến thắng và trưởng thành, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn Pháo phòng không 280 đã dày công vun đắp bằng mồ hôi, trí tuệ và cả xương máu, tạo nên truyền thống vẻ vang của Đoàn Pháo cao xạ Hồng Lĩnh anh hùng. Truyền thống ấy được kết tinh ở những giá trị cốt lõi: Một là, tuyệt đối trung thành với Đảng, với Tổ quốc, với Nhân dân; sẵn sàng nhận và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao. Hai là, luôn trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu cao, cơ động nhanh, đánh địch trong mọi điều kiện, không kể ngày đêm, thời tiết; có lệnh là đi, đã đi là đến, đã đánh là thắng. Ba là, không ngừng học tập, rèn luyện, nâng cao trình độ toàn diện; nắm vững khoa học, nghệ thuật quân sự; làm chủ và phát huy hiệu quả vũ khí, trang bị kỹ thuật. Bốn là, dũng cảm, kiên cường, mưu trí, sáng tạo; dám đánh, biết đánh, đánh thắng ngay từ trận đầu, đánh liên tục, càng đánh càng mạnh, càng trưởng thành. Năm là, yêu quý, giữ gìn vũ khí, trang bị; quản lý, khai thác, sử dụng tốt, bền, an toàn, tiết kiệm. Sáu là, xây dựng đoàn kết nội bộ, đoàn kết quân - dân; chủ động hiệp đồng, đề cao tinh thần tập thể, sẵn sàng nhận phần khó khăn, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ.

Tự hào với những chiến công, thành tích đã đạt được, cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn hôm nay nguyện tiếp tục phát huy truyền thống Đoàn Hồng Lĩnh anh hùng; tuyệt đối trung thành với Đảng, với Tổ quốc và Nhân dân; không ngừng rèn luyện bản lĩnh chính trị, nâng cao trình độ, làm chủ vũ khí, trang bị kỹ thuật; đoàn kết, kỷ luật, chủ động, sáng tạo, sẵn sàng nhận và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, quyết tâm bảo vệ vững chắc bầu trời Tổ quốc trong mọi tình huống.