Người cộng sản kiên cường, mẫu mực, nhà lãnh đạo xuất sắc của Đảng Cộng sản Việt Nam

Thủ tướng Phạm Văn Đồng thăm Viện Khoa học Việt Nam năm 1981. Ảnh tư liệu

 Đồng chí Phạm Văn Đồng, bí danh là Tô, sinh ngày 1-3-1906 trong một gia đình công chức tại xã Đức Tân, huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi (nay là xã Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi) và mất ngày 29-4-2000, tại Thủ đô Hà Nội. Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất giàu truyền thống yêu nước và cách mạng, đồng chí sớm hình thành chí hướng lớn, nuôi dưỡng lòng yêu nước nồng nàn và tinh thần phụng sự Tổ quốc.

Năm 1926, Đồng chí được sang Quảng Châu dự lớp huấn luyện chính trị do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc tổ chức và trực tiếp giảng dạy. Đây là một bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời hoạt động cách mạng của Đồng chí. Tại đây, Đồng chí đã nhanh chóng tiếp thu những tư tưởng mới - con đường cách mạng vô sản, và được kết nạp vào Việt Nam Thanh niên Cách mạng đồng chí hội. Cũng từ đó, Đồng chí có điều kiện gặp gỡ nhiều hơn với lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc. Ý chí cách mạng, lý tưởng cộng sản và tinh thần yêu nước của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã ảnh hưởng sâu sắc tới tình cảm và lý tưởng, biến Đồng chí từ một thanh niên yêu nước trở thành một chiến sĩ cách mạng trung kiên.

Đầu năm 1940, khi lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc chuẩn bị về nước lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Người đã giao cho đồng chí Phạm Văn Đồng những nhiệm vụ quan trọng. Cũng từ đây, bắt đầu một thời kỳ dài gần 30 năm (cho tới khi Bác mất), Đồng chí thường xuyên làm việc bên Bác, theo sự chỉ dẫn và phân công của Người.

Được Bác Hồ trực tiếp giáo dục và rèn luyện, đồng chí Phạm Văn Đồng đã trở thành người học trò xuất sắc, một cộng sự gần gũi và thân thiết của Bác Hồ. Đồng chí thể hiện những phẩm chất cao quý của một người cộng sản trung kiên, mẫu mực, đó là đức tính: Tận trung với nước, tận hiếu với dân; dám nghĩ dám làm, dám chịu trách nhiệm; cần, kiệm, liêm chính, chí công vô tư; chống quan liêu, tham ô, lãng phí; nói đi đôi với làm, nêu gương về đạo đức, nhân cách; có tấm lòng nhân ái, bao dung… Dù ở cương vị nào, Đồng chí cũng hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ và là tấm gương mẫu mực về một người cán bộ lãnh đạo, tận tâm tận lực, vì dân, vì nước, liêm khiết, khiêm tốn, giản dị, gần gũi với Nhân dân.

Đặc biệt, trên cương vị Phó Thủ tướng rồi Thủ tướng Chính phủ, đồng chí Phạm Văn Đồng đã tổ chức một bộ máy Nhà nước gọn nhẹ, ít tốn kém mà có hiệu quả, tích cực phát triển kinh tế, văn hóa, giáo dục, y tế; đảm bảo cuộc sống của Nhân dân; huy động sức người, sức của cho kháng chiến; tăng cường sức mạnh và sự an toàn hậu phương của chiến tranh; tổ chức tốt công tác chi viện cho tiền tuyến.

Sau khi đất nước thống nhất, cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội, Đồng chí rất trăn trở trước những khó khăn của đất nước, cho ra đời nhiều chủ trương, quyết định đúng đắn, mở ra cơ chế mới trong sản xuất kinh doanh, từng bước xóa bỏ cơ chế quan liêu bao cấp. Đó là những bước đầu của tư tưởng đổi mới. Khi đất nước bước vào thời kỳ đổi mới, Đồng chí khẳng định: Đổi mới là xây dựng đời sống ấm no, tự do, hạnh phúc cho Nhân dân, là dân giàu, là xây dựng một nền văn hóa mới, xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội. Với phong cách làm việc gắn kết chặt chẽ giữa tư duy lý luận sắc bén với thực tiễn sinh động, đồng chí đã thể hiện là một người lãnh đạo kinh tế đổi mới, người quản lý thông thái, đầy năng động và sáng tạo. Đồng chí rất nghiêm khắc đòi hỏi ở bản thân và mọi người phải làm việc thực sự có hiệu quả, năng suất, chất lượng; phải thực hành tiết kiệm, chống tham ô lãng phí. Những năm 1976-1985, ở cương vị lãnh đạo, xây dựng nền kinh tế trên phạm vi cả nước, đồng chí đã lo tập trung giải quyết những vấn đề trọng yếu, cấp thiết của đất nước ở tầm vĩ mô nhằm thực hiện tốt các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Trong lĩnh vực đối ngoại, đồng chí là một nhà ngoại giao tài năng, có uy tín; nhìn xa thấy rộng, tinh tế và linh hoạt, kiên cường và mềm dẻo, ứng xử nhanh nhạy, sáng tạo, luôn thể hiện lập trường chính trị sáng suốt trước mọi diễn biến của thời cuộc. Đồng chí là Trưởng đoàn Việt Nam tham dự nhiều Hội nghị quốc tế, giải quyết những vấn đề không chỉ của Việt Nam mà còn liên quan đến nhiều nước, nhiều phong trào ở khu vực và quốc tế, như: Hội nghị Fontainebleau (1946), Hội nghị Geneva (1954), Hội nghị các nước Á - Phi họp ở Indonesia (1955), các Hội nghị cấp cao của Phong trào không liên kết… Trong những năm lãnh đạo cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước và xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, đồng chí tham gia vào việc hoạch định đường lối, chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước.

Gần một thế kỷ của cuộc đời, đồng chí Phạm Văn Đồng đã tận lực cống hiến cho sự nghiệp cách mạng vẻ vang của dân tộc, được các tầng lớp Nhân dân trong nước và bạn bè quốc tế yêu mến và kính trọng. Là một nhà lãnh đạo có uy tín lớn của Đảng và Nhà nước ta, công lao, nhân cách của Thủ tướng mãi là tấm gương sáng để các thế hệ hôm nay học tập và noi theo. Với những cống hiến xuất sắc trong sự nghiệp cách mạng, Đồng chí được Đảng, Nhà nước tặng thưởng Huân chương Sao Vàng, Huy hiệu 60 năm tuổi Đảng và nhiều huân chương, huy chương cao quý khác.