Định hướng nghiên cứu, làm chủ công nghệ hàng không hiện đại

Trung tướng Lê Văn Hướng - Phó Tổng Tham mưu trưởng QĐND Việt Nam kiểm tra Trung tâm Mô phỏng của Học viện PK-KQ.

Sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI), kỹ thuật số, công nghệ vật liệu mới, tự động hóa chỉ huy và điều khiển, cùng các thiết bị bay không người lái (UAV)... đã và đang làm thay đổi căn bản phương thức thiết kế, chế tạo, khai thác và bảo đảm Kỹ thuật hàng không. Thực tiễn này đòi hỏi một sự đổi mới toàn diện trong tư duy nghiên cứu và đào tạo. Nếu như trước đây, Ngành KTHK chủ yếu đặt trọng tâm vào cơ khí, khí động học và năng lực khai thác trang bị truyền thống, thì hiện nay, trọng tâm đã dịch chuyển rõ rệt sang hướng tích hợp hệ thống, làm chủ dữ liệu, số hóa, công nghệ mô phỏng và phương tiện không người lái. Tại Hội thảo, các đại biểu khẳng định: Việc nhận thức đầy đủ về khoa học hàng không hiện đại là cơ sở cốt lõi để định hướng chính xác công tác NCKH, đổi mới nội dung đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, chủ động làm chủ công nghệ then chốt phục vụ quá trình tổ chức, xây dựng lực lượng và đáp ứng yêu cầu tác chiến hiện đại.

Với tinh thần trách nhiệm và tâm huyết, Ban Tổ chức đã nhận được 62 bài viết của thủ trưởng Ban Giám đốc Học viện, các nhà khoa học, chuyên gia và cán bộ, giảng viên; trong đó có 10 tham luận được trình bày trực tiếp tại Hội thảo. Các bài viết bám sát thực tiễn thực hiện nhiệm vụ của Quân chủng PK-KQ, tập trung vào những vấn đề có tính thời sự và giá trị ứng dụng cao. Nổi bật là các nghiên cứu về UAV, vũ khí công nghệ cao, phương tiện tự hành và các giải pháp phòng, chống UAV. Các tham luận tiếp cận toàn diện từ mô hình khí động học, thuật toán điều khiển, hệ thống cảm biến, dẫn đường, truyền dữ liệu đến tối ưu quỹ đạo bay, điều khiển đội hình, chống nhiễu và xử lý nhiễu động gió.

Đặc biệt, trước sự phát triển nhanh chóng của UAV trong chiến tranh hiện đại, các tham luận đều thống nhất cho rằng, cùng với việc làm chủ công nghệ và khai thác hiệu quả các phương tiện bay không người lái, cần xây dựng năng lực phát hiện, nhận dạng, đánh giá nguy cơ và tổ chức phòng, chống UAV một cách chủ động, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu tác chiến trong điều kiện mới.

Bên cạnh đó, các vấn đề về điện tử hàng không, dẫn đường và bảo đảm kỹ thuật cũng được phân tích sâu nhằm đề xuất các giải pháp hiện đại hóa đồng bộ cả về trang bị, công nghệ và phương thức khai thác. Nhiều công nghệ tiên tiến như buồng lái hiển thị điện tử tích hợp, điều chế biên độ cầu phương (QAM), ghép kênh phân chia theo tần số trực giao (OFDM), trí tuệ nhân tạo (AI) tích hợp trên vi mạch kỹ thuật số có thể lập trình (FPGA), bộ lọc Kalman, mạng nơ-ron, mô hình AI lai và công nghệ động lực học chất lưu tính toán (CFD) được đề xuất ứng dụng trong hệ thống thông tin, đo lường, tính toán, bảo đảm kỹ thuật theo trạng thái và khai thác hiệu quả các loại trang bị, khí tài hiện đại.

Mặc dù khoa học - công nghệ phát triển với tốc độ vũ bão, Hội thảo thống nhất khẳng định yếu tố con người vẫn giữ vai trò quyết định. Đại tá Nguyễn Quyết Thắng - Phó Chủ nhiệm Chính trị Học viện chỉ rõ: “Cần đặc biệt coi trọng yếu tố con người, bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp, tinh thần trách nhiệm và khát vọng làm chủ khoa học - công nghệ của bộ đội. Đây chính là nền tảng để xây dựng niềm tin vững vàng trước vũ khí công nghệ cao của đối phương. Bên cạnh việc trang bị kiến thức chuyên môn, Học viện chú trọng xây dựng cho người học tư duy hệ thống, tác phong làm việc khoa học, năng lực phối hợp liên ngành, ý thức bảo mật và tinh thần kỷ luật trong nghiên cứu, khai thác, bảo đảm kỹ thuật. Đồng thời, việc duy trì thường xuyên các diễn đàn học thuật, xây dựng môi trường học thuật cởi mở sẽ tạo động lực, lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo, hình thành văn hóa nghiên cứu có tính kế thừa trong toàn Học viện”.

Kết quả Hội thảo là cơ sở quan trọng để Học viện cập nhật, bổ sung những thành tựu khoa học, công nghệ mới vào chương trình đào tạo, gắn nội dung đào tạo với thực tiễn khai thác, làm chủ trang bị, khí tài tại các đơn vị chiến đấu. Đại tá, PGS, TS Vương Anh Trung - Phó Giám đốc Học viện nhấn mạnh: “Học viện cần nhanh chóng chuyển hóa kết quả Hội thảo thành các nhiệm vụ cụ thể. Những bài viết có giá trị sẽ được lựa chọn, phát triển thành chuyên đề giảng dạy, đề tài nghiên cứu, sáng kiến, bài báo khoa học, phần mềm mô phỏng và mô hình học cụ phục vụ huấn luyện. Cùng với đó, Học viện tiếp tục đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, khai thác hiệu quả hệ thống cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm và trung tâm mô phỏng phục vụ công tác đào tạo, huấn luyện, nghiên cứu khoa học, từng bước tạo ra các sản phẩm ứng dụng có giá trị thực tiễn”.

Hội thảo khoa học “Kỹ thuật hàng không hiện đại - Những vấn đề đặt ra trong nghiên cứu và ứng dụng” đã thành công tốt đẹp, tạo tiền đề quan trọng để nâng cao chất lượng GD-ĐT và NCKH của Học viện PK-KQ. Đây cũng là cơ sở để đội ngũ cán bộ, giảng viên, học viên tiếp tục đổi mới nội dung, chương trình GD-ĐT và NCKH, góp phần xây dựng Quân chủng “Cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại”.