Chiến công hạ tại chỗ “Pháo đài bay” B-24

Bộ đội cao xạ pháo vui mừng bên xác chiếc B-24 bị bắn hạ tại Điện Biên Phủ. Ảnh tư liệu

Đến thời điểm đầu tháng 4-1954, các loại máy bay ném bom và khu trục của địch hoạt động trong khu vực lòng chảo Điện Biên Phủ từ B-26 đến E-6F, F-8F, SB2C… đều đã lần lượt bị pháo cao xạ ta bắn rơi. Chỉ còn B-24, loại máy bay được Pháp tuyên truyền là “pháo đài bay” được “chế tạo đặc biệt”, có thể “tự hàn khi bị thương tích” và “không bị súng phòng không nào bắn thủng”.

B-24 chủ yếu làm nhiệm vụ ném bom, được trang bị 4 động cơ. Đây là loại vũ khí nguy hiểm đối với bộ đội pháo cao xạ; chúng luôn bay bằng, ném bom ở độ cao từ 3.000 đến 3.500m. Đôi khi, để bảo đảm ném bom trúng trận địa của ta (vì trận địa ta và địch rất gần nhau) B-24 cũng chỉ hạ thấp độ cao đến 2.000m. Vũ khí của chúng là những chùm bom phá có trọng lượng từ 150, 250 đến 500kg hoặc bom “phuy-dăng”, “bom chuột”, “bom bướm”… gây không ít khó khăn và tổn thất cho quân ta.

Trước tình hình đó, Ban Chỉ huy Trung đoàn 367 đã chỉ thị cho cơ quan tham mưu và các đơn vị rút kinh nghiệm, bàn phương pháp để bắn rơi bằng được loại máy bay B-24 này. Đúng là tầm bay của chúng trên độ cao và cự ly tà hiệu quả của Pháo 37mm. Tuy nhiên, chưa phải nó đã vượt ra khỏi tầm bắn của pháo. Nếu bắt đầu bắn ở cự ly 3.500m đến 3.800m và phát huy hết tính năng vũ khí, đạn của ta vẫn có thể với tới mục tiêu. Điểm yếu chí mạng của B-24 là “to xác” và đường bay rất ổn định. Trong một số lần bắn trước đây, đạn của ta bay thấp và tụt sau tốc độ của máy bay, nhưng nếu kịp thời chỉnh tốc độ, thì qua ống nhòm, ta thấy chùm đạn đã có lúc bao quanh mục tiêu. Có viên đạn đã bắn trúng được vào thân, vào cánh của nó loé lửa và có tia khói. Sở dĩ chưa bắn rơi được vì đạn ta chưa nổ trúng vào chỗ hiểm. Điều quan trọng là các pháo thủ phải bình tĩnh, lấy đường tim, lắp phần tử trên máy ngắm thật chính xác, cán bộ chỉ huy phải quyết định thời cơ bắn thật đúng lúc, thì chắc chắn pháo cao xạ 37mm có thể hạ được pháo đài bay này.

Vào ngày 11-4-1954, số máy bay địch bị bộ đội ta bắn rơi ở Điện Biên Phủ đã lên đến con số 49. Từ Sở Chỉ huy mặt trận ở Mường Phăng, một bức điện được truyền xuống từ Đại tướng Võ Nguyên Giáp - Tổng Tư lệnh kêu gọi tất cả các đơn vị thi đua bắn rơi chiếc máy bay thứ 50 của giặc Pháp. Một không khí háo hức lập công lan nhanh khắp các trận địa.

Sáng ngày 12-4-1954, tại Đại đội 282, Tiểu đoàn 394, Trung đoàn 367, đồng chí Chính trị viên phát biểu nhắc nhở các cán bộ, chiến sĩ: “Là đơn vị đã dũng cảm hành quân chiếm lĩnh trận địa giữa ban ngày trong làn mưa đạn của địch, là đại đội đã bắn rơi chiếc B-26 đầu tiên, hôm nay, toàn đơn vị chúng ta hãy hưởng ứng lời kêu gọi của Đại tướng, quyết tâm bắn rơi chiếc máy bay thứ 50 của địch”… Tiếng hô quyết tâm vang dậy.

Khoảng 10 giờ, mây còn giăng mờ trên đỉnh núi, nhưng trên không trung, bầu trời rất quang đãng. Đại đội phó Nguyễn Đỗ Hữu, trực chỉ huy nhắc nhở các chiến sĩ tăng cường quan sát, đơn vị phát hiện một mục tiêu B-24 bay từ phía Bắc sang hướng Đông khu vực núi Pa Luông. Anh hạ lệnh toàn Đại đội bắt mục tiêu. Tiếng trắc thủ cự ly đều đặn:

- 6 nghìn!... 5 nghìn!... 4 nghìn.

Cả trận địa im phăng phắc, chỉ còn nghe tiếng động cơ B-24 nặng nề của địch. Đồng chí Nguyễn Đỗ Hữu đưa còi chỉ huy lên miệng. Anh hít một hơi dài chuẩn bị phát lệnh.

- 3 nghìn rưỡi!

Còi lệnh vang lên. Cả 4 khẩu đội đồng loạt nổ súng. Loạt đạn 12 viên của Đại đội 828 thư thanh gươm báu bay lên chém phăng khoang lái chiếc B-24. Chiếc khoang lái to gần bằng chiếc xe buýt tách khỏi thân máy bay rơi xuống đất. Mất điều khiển, cả thân hình nặng nề của chiếc B-24 từ độ cao trên 3.000m lao thẳng xuống cánh đồng Bản Kéo, cột khói bùng lên dữ dội.

Tiếng hò reo của quân ta vang dậy từ mọi phía… Mấy phút sau, các chiến sĩ pháo binh, bộ binh, cao xạ kéo đến quanh xác B-24, tiếng cười nói rộn ràng. Một đồng chí chỉ vào những vết đạn lỗ chỗ trên khoang lái máy bay “Thế mà cứ bảo B-24 “tự hàn” được. Bắn không trúng chỗ hiểm thì nó không rơi thôi”… Quanh đó, 8 quả bom 225kg nằm ngổn ngang. Xa xa, xác những tên giặc lái, bên cạnh là những chiếc dù chưa mở.

Ngay trưa hôm đó, một thông báo đặc biệt của Bộ Chỉ huy mặt trận thông tin: Đại đội 282 pháo cao xạ đã bắn rơi chiếc máy bay thứ 50 của Chiến dịch. Bộ chỉ huy đã quyết định tặng thưởng cho Đại đội Huân chương Quân công Hạng Nhì. Xế chiều, các nhà báo, nhà làm phim, nhiếp ảnh đã có mặt ở “hiện trường” thu vào ống kính những hình ảnh nóng hổi về chiếc máy bay do Mỹ giúp Pháp sản xuất, lần đầu tiên phải bỏ xác dưới những đường đạn của Bộ đội Cao xạ.

Chiếc B-24 bị bắn rơi sáng 12-4-1954 không chỉ đánh dấu chiếc máy bay thứ 50 của địch bị Bộ đội Pháo cao xạ hạ gục tại Điện Biên Phủ, mà còn là minh chứng sinh động cho trí thông minh, lòng quả cảm và nghệ thuật tác chiến của bộ đội ta. Chiến công ấy góp phần làm nên sức mạnh của thế trận phòng không, cùng quân và dân ta siết chặt vòng vây, tiến tới đập tan tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.