Hành trình làm chủ công nghệ sửa chữa máy bay chiến đấu

Trung tướng Trần Minh Đức - Chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật kiểm tra Nhà máy A32 (tháng 4-2026).

Ngày 18-6-1966, tiền thân của Nhà máy A32 là đơn vị sửa chữa máy bay phản lực C17 thuộc Xưởng A33 được thành lập theo Quyết định số 995/TM-QL của Bộ tư lệnh Quân chủng PK-KQ. Ngày 28-5-1967, Quân chủng quyết định tách C17 ra khỏi Xưởng A33 để thành lập Xưởng A32. Do yêu cầu nhiệm vụ, cuối tháng 9-1971 Xưởng A32 đổi tên thành Xưởng A39; sau đó Xưởng A32 được tái thành lập. Đến năm 1979 Quân chủng Không quân quyết định hợp nhất Xưởng A39 và Xưởng A32 thành Xưởng A32. Ngày 14-5-1990, Tư lệnh Quân chủng Không quân ký quyết định đổi tên Xưởng A32 thành Nhà máy A32. Những ngày đầu mới thành lập, nhiệm vụ của đơn vị hết sức nặng nề: Tổ chức sửa chữa, hồi phục các máy bay chiến đấu bị hư hỏng, bảo đảm kịp thời cho lực lượng Không quân chiến đấu chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ. Chỉ hơn ba tháng sau ngày thành lập, ngày 25-9-1966, đơn vị vinh dự được Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm. Bác căn dặn: “Các chú làm công tác khoa học kỹ thuật phải cố gắng học văn hóa, phải thực sự đoàn kết nhất trí trong đơn vị, phải nâng cao trình độ chuyên môn kỹ thuật thì sửa chữa máy bay mới tốt, tránh được sai sót, phục vụ chiến đấu thắng lợi”. Lời dạy của Bác trở thành kim chỉ nam, là nguồn động viên to lớn để các thế hệ cán bộ, nhân viên kỹ thuật Nhà máy vượt qua mọi khó khăn, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.

Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Nhà máy nhiều lần sơ tán, cơ động qua các địa bàn Hà Nội, Yên Bái, Phú Thọ rồi vào Đà Nẵng. Mỗi lần di chuyển là một cuộc hành quân đặc biệt với hàng chục nghìn tấn máy móc, thiết bị, vật tư kỹ thuật phải vận chuyển đến nơi an toàn. Dẫu vậy, ở bất cứ nơi đâu, cán bộ, công nhân viên Nhà máy vẫn kiên cường bám trụ, không chỉ làm việc trong nhà xưởng mà còn cơ động tới các sân bay để sửa chữa, khắc phục hỏng hóc, bảo đảm máy bay kịp thời xuất kích chiến đấu. Đặc biệt, ngày 21-9-1972, chiếc MiG-17 số hiệu 3005 do Nhà máy sửa chữa lớn đã được bay thử thành công tại Sân bay Yên Bái. Đây là lần đầu tiên ngành kỹ thuật hàng không (KTHK) Việt Nam làm chủ dây chuyền công nghệ sửa chữa lớn máy bay phản lực chiến đấu.

Sau ngày đất nước thống nhất, với tinh thần tự lực, tự cường, các thế hệ cán bộ, kỹ sư, công nhân kỹ thuật đã từng bước làm chủ công nghệ sửa chữa các dòng máy bay phản lực chiến đấu. Nhiều dấu mốc đáng nhớ đã được ghi vào lịch sử đơn vị. Năm 1982, chiếc MiG-21 đầu tiên được sửa chữa tại Đà Nẵng bay thử thành công. Năm 1992, máy bay Su-22 đầu tiên hoàn thành sửa chữa lớn. Năm 2016, chiếc Su-27UBK đầu tiên được sửa chữa lớn, tăng tổng niên hạn sử dụng trên 20 năm và bay thử thành công. Đặc biệt, tháng 10-2024, chiếc Su-30MK2 đầu tiên được sửa chữa lớn, tăng tổng niên hạn sử dụng, đánh dấu bước trưởng thành vượt bậc về năng lực công nghệ của Nhà máy. 6 tháng đầu năm 2026, Nhà máy đã sửa chữa, nghiệm thu, bay thử bàn giao 2 máy bay Su-30MK2 cho đơn vị bảo đảm an toàn tuyệt đối. Đến nay, Nhà máy đã sửa chữa vừa, sửa chữa lớn, tăng tổng niên hạn sử dụng hơn 500 lượt máy bay thuộc 14 kiểu loại khác nhau; bảo đảm kỹ thuật cho toàn bộ các trung đoàn không quân phản lực chiến đấu của Quân chủng. Hàng chục nghìn phụ tùng, thiết bị lẻ cùng hàng trăm nghìn chi tiết vật tư KTHK được sản xuất, sửa chữa, góp phần tiết kiệm ngân sách cho Nhà nước hàng nghìn tỷ đồng.

Để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, Nhà máy còn coi trọng xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao và xác định đây là nhiệm vụ “then chốt của then chốt”. Nhiều thế hệ cán bộ kỹ thuật được đào tạo bài bản, có khả năng tiếp cận và làm chủ các công nghệ hiện đại. Phong trào nghiên cứu khoa học, phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật được duy trì thường xuyên, trở thành động lực quan trọng nâng cao chất lượng sản phẩm. Cùng với đó, công tác xây dựng chính quy, quản lý kỷ luật, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho cán bộ, công nhân viên luôn được quan tâm. Các phong trào “Quân đội chung sức xây dựng nông thôn mới”, “Quân đội chung tay vì người nghèo - không để ai bị bỏ lại phía sau”, hoạt động đền ơn đáp nghĩa, công tác dân vận được triển khai hiệu quả, góp phần thắt chặt tình đoàn kết quân dân trên địa bàn đóng quân.

Với những thành tích đạt được, Nhà máy đã được Đảng, Nhà nước, Quân đội và Quân chủng ghi nhận bằng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có Huân chương Quân công hạng Nhất, Nhì, Ba; Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhất, Nhì, Ba; Huân chương Lao động hạng Nhất, Nhì, Ba và các Huân chương Chiến công, nhiều cờ thi đua, bằng khen của các cấp.

Bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu xây dựng Quân chủng “tinh, gọn, mạnh”, đặt ra những nhiệm vụ ngày càng cao đối với công tác bảo đảm KTHK. Phát huy truyền thống “Trung thực - Thận trọng - Tỉ mỉ - Khoa học - Chính xác”, cán bộ, công nhân viên Nhà máy tiếp tục đẩy mạnh đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, ứng dụng khoa học công nghệ hiện đại, làm chủ các dây chuyền sửa chữa máy bay Su-27, Su-30MK2 và tiến tới Yak-130.

60 năm đã đi qua, nhưng khát vọng cống hiến của những người lính thợ hàng không A32 vẫn vẹn nguyên như ngày đầu thành lập. Trên trận tuyến kỹ thuật thầm lặng, họ vẫn ngày đêm miệt mài bên những máy bay, giữ vững sức mạnh chiến đấu của Không quân nhân dân Việt Nam, góp phần bảo vệ vững chắc bầu trời Tổ quốc.